Blog

Қазақстандағы қой шаруашылығы: ет ресурстарын қалыптастырудағы стратегиялық бағыт

by 09.02.2026
Соңғы жылдары Қазақстанда қой шаруашылығы агроөнеркәсіп кешенінің маңызды бағыттарының біріне айналып отыр. Әлемдік нарықта қой етіне сұраныстың артуы, кең жайылымдардың болуы және ғылыми әлеует бұл саланың стратегиялық маңызын күшейтуде.
ҚазАӨКЭжААДҒЗИ Басқарма төрағасы Есенбай Исламовтың айтуынша, қой шаруашылығы – бұл тек дәстүрлі сала ғана емес, елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды тетігі.
«Қазақстанда ет бағытындағы қой шаруашылығын дамытуға барлық табиғи және ғылыми алғышарттар бар. Алайда басты мақсат – қой санын ғана арттыру емес, оның өнімділігі мен сапасын көтеру», – деді Е.И. Исламов.
Басқарма төрағасы айтуынша, соңғы жылдары еліміз азық-түлік қауіпсіздігі бойынша халықаралық рейтингтерде өз орнын нығайтты, ал бұл жетістікте мал шаруашылығының, соның ішінде қой шаруашылығының үлесі зор.
Е.И.Исламов қой шаруашылығында жүннен етке қарай бетбұрыс заңды үрдіс екенін атап өтті. Жүн бағасының төмендеуі мен қой етіне сұраныстың артуы селекциялық саясатты қайта қарауды талап етеді.
«Қазіргі жағдайда қой шаруашылығындағы негізгі экономикалық өнім – қой еті. Бұл жануар тектес ақуызға деген сұраныстың өсуімен және экологиялық таза өнімге деген қажеттілікпен байланысты», – деп атап өтті Басқарма төрағасы.
Сондай-ақ ол саладағы басты мәселелердің бірі – қойдың басым бөлігі жеке қосалқы шаруашылықтарда шоғырлануы екенін айтты.
«Қой шаруашылығының болашағы – кооперацияда, асыл тұқымды орталықтарды дамытуда, қолдан ұрықтандыру мен цифрлық есеп жүйесін енгізуде», – деді Исламов.
Ғалымның пікірінше, асыл тұқымды істі дамыту, селекцияны цифрландыру және мал асылдандыру қызметтің тік құрылымын қалпына келтіру – Қазақстанның экспорттық әлеуеті мен отандық генетикалық қорын сақтаудың негізгі шарты.
@agro__press @nasec.kz

ҚазАӨКЭжААДҒЗИ-де жаңа Конституция жобасы талқыланды

by 06.02.2026
Қазақстанның болашағын айқындайтын басты құқықтық құжат – жаңа Конституция жобасын талқылау ел дамуы үшін ерекше маңызға ие. Бұл құжат мемлекеттің стратегиялық бағытын, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, сондай-ақ қоғам мен билік арасындағы өзара сенімнің негізін айқындайды.
Осыған орай, ҚазАӨКЭжААДҒЗИ-де жаңа Конституция жобасына арналған талқылау өтті. Жиын барысында айтылған пікірлер мен ұсыныстарды институттың Басқарма төрағасы Есенбай Исламов білдірді.
Оның айтуынша, Конституция жобасын әзірлеу барысында 2000-нан астам ұсыныс келіп түскен. Барлық ұсыныстар жан-жақты қаралып, талданып, ашық форматта талқыланған. Бұл ретте «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидаттары толық сақталып, қоғам тарапынан айтылған пікірлердің басым бөлігі ескерілген.
Есенбай Исламов жаңа Конституция жобасы елдің Ата заңы ретінде Қазақстанның болашақ даму жолын айқындайтынын атап өтті. Құжатта «Әділетті Қазақстан», «Адал азамат», «Еңбек адамы», адам құқықтарын қорғау және әр азаматқа тең мүмкіндік жасау сияқты құндылықтарға айрықша басымдық берілген.
Сондай-ақ ол «Құрылтай» ұғымының қазақ халқының тарихы мен мәдениетінде терең мәнге ие екенін айтып, бұл тетік халықтың үнін естуге және салихалы саясат жүргізуге бағытталған жаңа қоғамдық-саяси архитектураның маңызды бөлігі екенін жеткізді.
Басқарма төрағасының пікірінше, конституциялық реформаларды жүзеге асыруда зиялы қауым мен ғылыми қоғамдастықтың орны ерекше. Ал Халық кеңесі қоғамдық белсенділікті арттырып, әр азаматтың өз ойын ашық білдіруіне және оңтайлы шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жаңа Конституция жобасында білім, ғылым және инновацияларды дамыту мен қолдау, тарихи құндылықтарды сақтау және дәріптеу мәселелері нақты көрініс тапқан. Бұл, оның сөзінше, ұлттық болмысты нығайтып, елдің ұзақмерзімді дамуына серпін береді.
Есенбай Исламов жаңа Конституция Қазақстанның әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігін арттыратынына сенім білдірді.
@agro__press @nasec.kz

Қазақстанда өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз ету бойынша 10 аймақ белгіленді

by 03.02.2026
Қазақстанда өсімдік шаруашылығының дамуы тікелей ауылшаруашылық кәсіпорындарының техникалық қамтамасыз етілуіне байланысты. Бұл мәселенің өзектілігі азық-түлік тауарларына сұраныстың өсуімен және өндіріс тиімділігін арттыру қажеттілігімен түсіндіріледі. Механикаландыру мен заманауи технологияларды енгізу өнімділік пен өнім сапасын арттырудың негізгі факторы болып отыр.
Нұрлан Ибришев, э.ғ.д., профессордың айтуынша, «өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз етуді жаңарту еліміздегі ауылшаруашылық өнімдерінің көлемі мен сапасын арттыруда шешуші фактор болып табылады. Механикаландыру деңгейі артқанымен, ауылшаруашылық техникасының паркі толық жаңартылмаған, ал цифрлық технологиялардың енгізілуі әлі де төмен деңгейде».
2011–2023 жылдар аралығында елдегі тракторлар саны 2,6%-ға қысқарғанымен, олардың энергиямен қанықтылығы 19,8%-ға артты. Әсіресе әмбап-қатарлы тракторлардың үлесі 2011 жылы 66,1%-дан 2023 жылы 73,2%-ға жетті. Тракторлардың ең көп саны солтүстік астық аймақтарында шоғырланған; оңтүстікте – шамамен 2 есе аз, қалған өңірлерде 3–4 есе аз.
Тиімді жоспарлау үшін егістік алқаптарының құрылымы, өсірілетін дақылдар түрлері және шаруашылықтардың машиналық жүйелерінің сипаттамаларына негізделген техникалық аймақтарды құру әдістемесі енгізілді. Соның нәтижесінде Қазақстанда өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз ету бойынша 10 аймақ анықталды, олар өңірлік ерекшеліктерді және қажетті машиналар санын есептеуге мүмкіндік береді.
Зерттеу көрсеткендей, фермерлердің техника мәселесін шешу үшін тек машиналар паркінің жаңартылуы емес, қолдағы техниканы жөндеу, қосалқы бөлшектер жасау және заманауи ауыл шаруашылығы техникасын шығару бойынша бірлескен өндірістер құру мемлекеттік қолдаумен жүзеге асырылуы қажет.
Өсімдік шаруашылығын техникалық жаңғырту, инновациялық технологияларды енгізу және цифрландыру ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырып, бәсекеге қабілетті өнім өндіруді қамтамасыз етеді және Қазақстанның аграрлық секторын нығайтады.

Кооперация – ұжымдастыру емес – БАҚ

by 30.01.2026
«Қазақ аграрлық экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС басқарма төрағасының орынбасары, экономика ғылымдарының докторы Ғалия Акимбекова «Қазақстанская правда» газетіне берген сұхбатында еліміздің агроөнеркәсіптік кешенін дамытудағы негізгі сын-қатерлер мен келешек бағыттар туралы ой бөлісті. Сұхбатта ұсақ фермерлер мен жеке қосалқы шаруашылықтарды (ЖҚШ) кооперациялау саланың созылмалы мәселелеріне берілетін стратегиялық жауап әрі ауыл экономикасының тұрақтылығын арттырудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады.
 Толық мәліметті сілтеме бойынша оқыңыз: https://kazpravda.kz/n/kooperatsiya-ne-kollektivizatsiya/
@agro__press @nasec.kz

Ғылым мен технологияға инвестиция – агроөнеркәсіптің тұрақты дамуының негізі

by 27.01.2026
Қазақ ауыл шаруашылығы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының баспасөз қызметі Қызылорда қаласында өткен V Ұлттық құрылтай отырысының қорытындысы бойынша институт басқарма төрағасы Есенбай Исламовтың пікірін жазып алды.
Есенбай Исламовтың айтуынша, Мемлекет басшысының V Ұлттық құрылтайдағы сөзі Қазақстанның білім беру, ғылым және жоғары технологиялар саласын дамытуға бағытталған мемлекеттік саясаттың стратегиялық сипатын айқын көрсетті.
Аграрлық ғылым өкілдері үшін Президенттің цифрландыру мен жасанды интеллектіні нақты нәтижеге бағытталған құрал ретінде қарастыруы ерекше маңызды. Цифрландыру және жасанды интеллект жылы – бұл жай ұран емес, мемлекеттік басқару мен экономиканың барлық салаларына қойылған нақты міндет.
«Агроөнеркәсіп кешені үшін бұл ғылыми негізделген шешімдерді, цифрлық платформаларды және зияткерлік басқару жүйелерін жедел енгізу қажеттігін білдіреді. Мұның барлығы еңбек өнімділігін арттыруға, өндірістік тәуекелдерді азайтуға және ауыл шаруашылығының тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған», – деді ол.
Басқарма төрағасы ғылыми-зерттеу институттары Президент қойған міндеттерді іске асыруда негізгі рөл атқаруы тиіс екенін атап өтті. Олар заманауи технологияларды отандық жағдайларға бейімдеу, білім трансфері мен жаңа буын мамандарын даярлау орталығына айналуы қажет.
Сондай-ақ, Мемлекет басшысының жалған көрсеткіштер мен формализмге жол бермеу жөніндегі ұстанымы ғылыми қауымдастықтың көзқарасымен толық үндес. Тек ғылым, білім және өндіріс арасындағы тығыз байланыс арқылы ғана нақты нәтижелерге қол жеткізіп, елдің азық-түлік қауіпсіздігін және ауылдық аумақтардың ұзақ мерзімді дамуын қамтамасыз етуге болады.

Кешенді жоспар азық-түлік қауіпсіздігі мен тұрақты дамуды қамтамасыз етеді – Есенбай Исламов

by 22.01.2026
Мемлекет басшысының тапсырмасымен әзірленіп, Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен 2026–2030 жылдарға арналған мал шаруашылығын дамыту кешенді жоспарының негізгі мақсаты – елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және салаға қолайлы, тұрақты даму жағдайларын жасау, деп атап өтті ҚазАӨКЭжААДҒЗИ Басқарма төрағасы Есенбай Исламов.
«Кешенді жоспарды әзірлеуге барлық мүдделі тараптар қатысты: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрылымдық бөлімшелері, агробизнес өкілдері, ғалымдар, ғылыми-зерттеу институттары, университеттер, салалық бірлестіктер мен одақтар, «Атамекен» ҰКП және халықаралық ұйымдар. Жоба Ауыл шаруашылығы министрлігінің Қоғамдық кеңесінде талқыланды», – деді Есенбай Исламов.
Ол бұл бағдарламаның уақтылы және маңызды мемлекеттік құжат екенін атап өтті, онда мал шаруашылығын дамытудағы негізгі шаралар мен мемлекеттік қолдаудың басым бағыттары көрсетілген. Мемлекет дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығын субсидиялау, жеңілдетілген несие беру, инвестициялық бағдарламалар, жер ресурстарын бөлу, ғылыми сүйемелдеу және кадр дайындау арқылы қолдап келеді.
«Бюджет қаражатының рационалды пайдаланылмауы және кейбір мемлекеттік қолдау шараларының беделін түсіру тәжірибесін ескере отырып, Кешенді бағдарлама мал шаруашылығын мақсатты және адресалды қолдауға, агробизнес субъектілерінің жауапкершілігін қалыптастыруға және саланы жеңілдетілген кредиттік бағдарламаларға кезең-кезеңімен көшіруге арналған жаңа тәсілдерді ұсынады», – деді Исламов.
Бағдарлама мал шаруашылығы өнім өндірушілерінің жаңа дағдыларын дамытуға, басқару жүйесін жетілдіруге, кооперацияны нығайтуға, тиімді жоспарлауға, технологиялық процесстерді интенсификациялауға, малдың тұқымдық әлеуетін арттыруға, ғылыми сүйемелдеуді қамтамасыз етуге, ветеринарлық қауіпсіздікті күшейтуге, азық-түлік базасын нығайтуға, цифрлық құралдарды қолдануға және энергияны үнемдейтін технологияларды енгізуге бағытталған.
«Кешенді жоспардағы көрсеткіштер жоғары, бірақ мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдардың үйлестіруімен және барлық мүдделі тараптардың белсенді қатысуымен қол жеткізуге болады. Біз бұл жоспар мал шаруашылығын дамытудағы жаңа тұрақты үлгіні қалыптастырып, агробизнесті жүйелі қолдауға және саланың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға негіз болатынына сенімдіміз», – деп қорытындылады Басқарма төрағасы.

4343453587 (1)

Subscribe to our newsletter

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Proin porttitor nisl nec ex consectetur, quis ornare sem molestie.