Жеке қосалқы шаруашылықтан отбасылық фермаға: Қазақстандағы аграрлық трансформация
Қазақстандағы ауыл шаруашылығында жеке қосалқы шаруашылықтар ғасырлар бойы отбасылық табыс пен азық-түлік көзі болып келген. Қазіргі кезеңде аграрлық секторда экономикалық тиімділікті арттыру және нарыққа бейімделген құрылымдарды дамыту маңызды мәселе болып отыр.
А.Б. Молдашев, экономика ғылымдарының докторы, профессор, «ҚазАШҒЗИ экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту» ғылыми-зерттеу институтының бас ғылыми қызметкері атап өткендей, Қазақстандағы және ТМД елдеріндегі жеке қосалқы шаруашылықтардың дамуы олардың нарықтық экономикаға көшу процесімен тығыз байланысты. Қазіргі уақытта көптеген елдерде әлі де ескі басқару формалары сақталған: жеке қосалқы шаруашылықтар бұрынғы үлгідегідей, өндіріс көлемі төмен, кооперацияға қызығушылық аз.
Молдашев атап өткендей, мұндай жағдай жеке қосалқы шаруашылықтардың (ЖҚШ) өндірістік әлеуетін шектеп, табыстылық деңгейінің төмен болуына себеп болады. Сондықтан келесі кезеңде жеке қосалқы шаруашылықтарды нарыққа бағытталған отбасылық фермаларға айналдыру аса маңызды.
Тәжірибе көрсеткендей, Ресейдің Татарстан облысында отбасылық фермерлік іс-қимыл белсенді дамып келеді: қазіргі уақытта 860 ферма жұмыс істейді, оның 300-і жоғары технологиялық. Олар мал шаруашылығы мен өсімдік шаруашылығын үйлестіріп, заманауи техникамен жабдықталған.
Профессор атап өткендей, Қазақстанда да жеке қосалқы шаруашылықтарды нарыққа интеграциялау арқылы «тұтынушылық» типтегі шаруашылықтан шағын тауарлық фермаға айналдыруға болады. Бұл ауылдық жерлерде тұрақты табыс көздерін құруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және кәсіпкерлікті дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, отбасылық фермерлікті дамытуда мемлекеттік гранттар мен жер учаскелерін тиімді бөлу маңызды, – дейді Молдашев. Аталған шаралар жеке қосалқы шаруашылықтарды (ЖҚШ) нарықтық экономика талаптарына бейімдеп, аграрлық сектордың сапалы әрі жүйелі дамуына негіз қалайды.
@agro__press @nasec.kz
