Blog

Қазақстанда өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз ету бойынша 10 аймақ белгіленді

by 03.02.2026
Қазақстанда өсімдік шаруашылығының дамуы тікелей ауылшаруашылық кәсіпорындарының техникалық қамтамасыз етілуіне байланысты. Бұл мәселенің өзектілігі азық-түлік тауарларына сұраныстың өсуімен және өндіріс тиімділігін арттыру қажеттілігімен түсіндіріледі. Механикаландыру мен заманауи технологияларды енгізу өнімділік пен өнім сапасын арттырудың негізгі факторы болып отыр.
Нұрлан Ибришев, э.ғ.д., профессордың айтуынша, «өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз етуді жаңарту еліміздегі ауылшаруашылық өнімдерінің көлемі мен сапасын арттыруда шешуші фактор болып табылады. Механикаландыру деңгейі артқанымен, ауылшаруашылық техникасының паркі толық жаңартылмаған, ал цифрлық технологиялардың енгізілуі әлі де төмен деңгейде».
2011–2023 жылдар аралығында елдегі тракторлар саны 2,6%-ға қысқарғанымен, олардың энергиямен қанықтылығы 19,8%-ға артты. Әсіресе әмбап-қатарлы тракторлардың үлесі 2011 жылы 66,1%-дан 2023 жылы 73,2%-ға жетті. Тракторлардың ең көп саны солтүстік астық аймақтарында шоғырланған; оңтүстікте – шамамен 2 есе аз, қалған өңірлерде 3–4 есе аз.
Тиімді жоспарлау үшін егістік алқаптарының құрылымы, өсірілетін дақылдар түрлері және шаруашылықтардың машиналық жүйелерінің сипаттамаларына негізделген техникалық аймақтарды құру әдістемесі енгізілді. Соның нәтижесінде Қазақстанда өсімдік шаруашылығын техникалық қамтамасыз ету бойынша 10 аймақ анықталды, олар өңірлік ерекшеліктерді және қажетті машиналар санын есептеуге мүмкіндік береді.
Зерттеу көрсеткендей, фермерлердің техника мәселесін шешу үшін тек машиналар паркінің жаңартылуы емес, қолдағы техниканы жөндеу, қосалқы бөлшектер жасау және заманауи ауыл шаруашылығы техникасын шығару бойынша бірлескен өндірістер құру мемлекеттік қолдаумен жүзеге асырылуы қажет.
Өсімдік шаруашылығын техникалық жаңғырту, инновациялық технологияларды енгізу және цифрландыру ауыл шаруашылығының тиімділігін арттырып, бәсекеге қабілетті өнім өндіруді қамтамасыз етеді және Қазақстанның аграрлық секторын нығайтады.

Кооперация – ұжымдастыру емес – БАҚ

by 30.01.2026
«Қазақ аграрлық экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС басқарма төрағасының орынбасары, экономика ғылымдарының докторы Ғалия Акимбекова «Қазақстанская правда» газетіне берген сұхбатында еліміздің агроөнеркәсіптік кешенін дамытудағы негізгі сын-қатерлер мен келешек бағыттар туралы ой бөлісті. Сұхбатта ұсақ фермерлер мен жеке қосалқы шаруашылықтарды (ЖҚШ) кооперациялау саланың созылмалы мәселелеріне берілетін стратегиялық жауап әрі ауыл экономикасының тұрақтылығын арттырудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады.
 Толық мәліметті сілтеме бойынша оқыңыз: https://kazpravda.kz/n/kooperatsiya-ne-kollektivizatsiya/
@agro__press @nasec.kz

Ғылым мен технологияға инвестиция – агроөнеркәсіптің тұрақты дамуының негізі

by 27.01.2026
Қазақ ауыл шаруашылығы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының баспасөз қызметі Қызылорда қаласында өткен V Ұлттық құрылтай отырысының қорытындысы бойынша институт басқарма төрағасы Есенбай Исламовтың пікірін жазып алды.
Есенбай Исламовтың айтуынша, Мемлекет басшысының V Ұлттық құрылтайдағы сөзі Қазақстанның білім беру, ғылым және жоғары технологиялар саласын дамытуға бағытталған мемлекеттік саясаттың стратегиялық сипатын айқын көрсетті.
Аграрлық ғылым өкілдері үшін Президенттің цифрландыру мен жасанды интеллектіні нақты нәтижеге бағытталған құрал ретінде қарастыруы ерекше маңызды. Цифрландыру және жасанды интеллект жылы – бұл жай ұран емес, мемлекеттік басқару мен экономиканың барлық салаларына қойылған нақты міндет.
«Агроөнеркәсіп кешені үшін бұл ғылыми негізделген шешімдерді, цифрлық платформаларды және зияткерлік басқару жүйелерін жедел енгізу қажеттігін білдіреді. Мұның барлығы еңбек өнімділігін арттыруға, өндірістік тәуекелдерді азайтуға және ауыл шаруашылығының тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған», – деді ол.
Басқарма төрағасы ғылыми-зерттеу институттары Президент қойған міндеттерді іске асыруда негізгі рөл атқаруы тиіс екенін атап өтті. Олар заманауи технологияларды отандық жағдайларға бейімдеу, білім трансфері мен жаңа буын мамандарын даярлау орталығына айналуы қажет.
Сондай-ақ, Мемлекет басшысының жалған көрсеткіштер мен формализмге жол бермеу жөніндегі ұстанымы ғылыми қауымдастықтың көзқарасымен толық үндес. Тек ғылым, білім және өндіріс арасындағы тығыз байланыс арқылы ғана нақты нәтижелерге қол жеткізіп, елдің азық-түлік қауіпсіздігін және ауылдық аумақтардың ұзақ мерзімді дамуын қамтамасыз етуге болады.

Кешенді жоспар азық-түлік қауіпсіздігі мен тұрақты дамуды қамтамасыз етеді – Есенбай Исламов

by 22.01.2026
Мемлекет басшысының тапсырмасымен әзірленіп, Қазақстан Республикасы Үкіметі бекіткен 2026–2030 жылдарға арналған мал шаруашылығын дамыту кешенді жоспарының негізгі мақсаты – елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету және салаға қолайлы, тұрақты даму жағдайларын жасау, деп атап өтті ҚазАӨКЭжААДҒЗИ Басқарма төрағасы Есенбай Исламов.
«Кешенді жоспарды әзірлеуге барлық мүдделі тараптар қатысты: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрылымдық бөлімшелері, агробизнес өкілдері, ғалымдар, ғылыми-зерттеу институттары, университеттер, салалық бірлестіктер мен одақтар, «Атамекен» ҰКП және халықаралық ұйымдар. Жоба Ауыл шаруашылығы министрлігінің Қоғамдық кеңесінде талқыланды», – деді Есенбай Исламов.
Ол бұл бағдарламаның уақтылы және маңызды мемлекеттік құжат екенін атап өтті, онда мал шаруашылығын дамытудағы негізгі шаралар мен мемлекеттік қолдаудың басым бағыттары көрсетілген. Мемлекет дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығын субсидиялау, жеңілдетілген несие беру, инвестициялық бағдарламалар, жер ресурстарын бөлу, ғылыми сүйемелдеу және кадр дайындау арқылы қолдап келеді.
«Бюджет қаражатының рационалды пайдаланылмауы және кейбір мемлекеттік қолдау шараларының беделін түсіру тәжірибесін ескере отырып, Кешенді бағдарлама мал шаруашылығын мақсатты және адресалды қолдауға, агробизнес субъектілерінің жауапкершілігін қалыптастыруға және саланы жеңілдетілген кредиттік бағдарламаларға кезең-кезеңімен көшіруге арналған жаңа тәсілдерді ұсынады», – деді Исламов.
Бағдарлама мал шаруашылығы өнім өндірушілерінің жаңа дағдыларын дамытуға, басқару жүйесін жетілдіруге, кооперацияны нығайтуға, тиімді жоспарлауға, технологиялық процесстерді интенсификациялауға, малдың тұқымдық әлеуетін арттыруға, ғылыми сүйемелдеуді қамтамасыз етуге, ветеринарлық қауіпсіздікті күшейтуге, азық-түлік базасын нығайтуға, цифрлық құралдарды қолдануға және энергияны үнемдейтін технологияларды енгізуге бағытталған.
«Кешенді жоспардағы көрсеткіштер жоғары, бірақ мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдардың үйлестіруімен және барлық мүдделі тараптардың белсенді қатысуымен қол жеткізуге болады. Біз бұл жоспар мал шаруашылығын дамытудағы жаңа тұрақты үлгіні қалыптастырып, агробизнесті жүйелі қолдауға және саланың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға негіз болатынына сенімдіміз», – деп қорытындылады Басқарма төрағасы.

4343453587 (1)

ҚазАӨКЭжААДҒЗИ ғалымдары ауыл шаруашылығы кооперациясын дамыту жөніндегі көпжақты диалогқа қатысты

by 22.01.2026
2026 жылғы 21 қаңтарда Қазақ агроөнеркәсіп кешені экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының (ҚазАӨКЭжААДҒЗИ) ғалымдары Халықаралық көші-қон ұйымы (ХКҰ) ұйымдастырған көпжақты диалогқа қатысты.
Іс-шара «Қазақстанда ауыл шаруашылығы кооперативтерін дамыту және нығайту, қала мен ауыл арасындағы әріптестікті кеңейту арқылы жергілікті қауымдастықтардың орнықтылығын арттыру» жобасы аясында өткізіліп, Халықаралық кооперативтер жылына орай ұйымдастырылды.
Кездесу барысында ауыл шаруашылығы кооперациясын дамытудың халықаралық тәжірибесі, Қазақстандағы ауыл шаруашылығы кооперативтерінің дамуына кедергі келтіріп отырған негізгі мәселелер және оларды шешу жолдары талқыланды. Негізгі баяндаманы ХКҰ-ның ұлттық консультанты Данияр Кенжегулов жасады.
Пікірталасқа Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Нұржан Әшімбетов, ФАО өкілі Лилия Мусина, ҚазАӨКЭжААДҒЗИ ғалымдары – экономика ғылымдарының докторы, профессор Ғалия Акимбекова, экономика ғылымдарының кандидаты Асқар Баймұханов, «Фермеры Чилика» СПК төрайымы Бақыткүл Ельчибаева, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің стратегиялық даму департаменті директорының орынбасары Сержан Шарипов, сондай-ақ басқа да сарапшылар мен сала өкілдері белсенді қатысты.
Кездесу қорытындысы бойынша Қазақстанда ауыл шаруашылығы кооперациясының дамуын тежеп отырған мәселелерді шешуге бағытталған нақты ұсыныстар қарастырылды. Атап айтқанда, заңнамалық-құқықтық базаны жетілдіру, ауыл шаруашылығы кооперативтерін мемлекеттік қолдау тетіктерін оңтайландыру және Кооперацияны дамыту орталығын құру мәселелері көтерілді.
@agro__press @nasec.kz

Қазақстандық агроэкономика саласының дамуы – «Жібек жолы» форумы аясында

by 16.01.2026

2026 жылғы 12–14 қаңтар аралығында Қытайдың Янлин қаласында Шелковый жол Экономикалық белдеуі аясында өтетін «Цивилизациялық өзара оқыту форумы» өтті. Бұл форумда ауыл шаруашылығы мен экономикалық дамуды талқылау үшін әлемнің әр түрлі елдерінен сарапшылар жиналды.

Конференцияны ашу салтанатында құттықтау сөз сөйлеген – Акимбекова Галия Үйсімбековна, экономика ғылымдарының докторы, профессор, ЖШС «Қазақ АӨК экономикасы және ауылдық аймақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының» басқарма төрағасының орынбасары. Қазақстан атынан ЖШС «Қазақ АӨК экономикасы және ауылдық жерлерді Ол Қазақстандағы ауыл шаруашылығы саласының даму перспективалары, инновациялық технологияларды енгізу және агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру мәселелеріне ерекше назар аударды. Сондай-ақ, Г.Акимбекова ғылыми зерттеулер мен халықаралық тәжірибені қолдану арқылы ауыл шаруашылығы өнімділігін арттырудың маңызын атап өтті және өңірлік тұрақты экономикалық дамуға, ауылдық қауымдастықтарды қолдауға бағытталған тиімді жолдарды ұсынды.

Форум барысында сонымен қатар Қытайдың, Өзбекстанның және басқа да елдердің жетекші сарапшылары баяндама жасады, бұл тәжірибе алмасуға және халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға мүмкіндік берді.

@agro__press @nasec.kz

 

Subscribe to our newsletter

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Proin porttitor nisl nec ex consectetur, quis ornare sem molestie.