Blog

Пробиотиктердің мал шаруашылығындағы рөлі: өнімділік пен денсаулықты арттыру жолы

by 18.05.2026
Соңғы жылдары ауыл шаруашылығында өнім сапасын арттырумен қатар, жануарлардың денсаулығын сақтау, антибиотиктерді аз қолдану және экологиялық қауіпсіз өнім өндіру мәселелері ерекше өзектілікке ие болып отыр. Осы тұрғыда пробиотикалық жемдік қоспалар инновациялық шешім ретінде кеңінен зерттелуде.
Ғылыми тәжірибелер пробиотиктердің ас қорыту жүйесін жақсартатынын, иммунитетті күшейтетінін және жалпы физиологиялық тұрақтылықты арттыратынын көрсетіп отыр. Бұл факторлар малдың өнімділігін жоғарылатып қана қоймай, алынатын ет пен сүттің сапасына да тікелей әсер етеді.
Осы тақырып бойынша біз АӨК-дегі инновациялық үдерістердің экономикалық бағалау бөлімі аға ғылыми қызметкері Ауғамбай Қайрат Өсетайұлымен сұхбаттасқан едік.
– Пробиотикалық жемдік қоспа ірі қара малдың табиғи резистенттілігіне қалай әсер етеді?
– Пробиотикалық жемдік қоспаның негізгі әсері – ағзаның табиғи қорғаныс жүйесін, яғни резистенттілігін күшейту. Бұл ең алдымен ішек микрофлорасының теңгерімін қалпына келтіру арқылы жүзеге асады.
Ішекте пайдалы бактериялардың көбеюі патогенді микроорганизмдердің дамуын тежейді, нәтижесінде ас қорыту процесі тұрақтанады. Қоректік заттардың сіңімділігі артып, ақуыз, май және энергия алмасуы тиімді жүреді.
Сонымен қатар пробиотиктердің сорбциялық қасиеті токсиндерді байланыстырып, ағзадан шығаруға көмектеседі. Мұның барлығы малдың жалпы физиологиялық жағдайын жақсартып, ауруларға төзімділігін арттырады.
– Ет және сүт өнімділігіне қандай нақты әсерлер байқалды?
– Жүргізілген 100 күндік ғылыми-өндірістік тәжірибелерде пробиотикалық қоспаның айқын оң әсері байқалды.
Рационға енгізілгеннен кейін малдардың тәуліктік салмақ қосуы 1,02–1,42 кг аралығында болды. Бұл көрсеткіш бақылау тобымен салыстырғанда едәуір жоғары.
Ең тиімді нәтиже тәулігіне 300 грамм қоспа берілген топта тіркелді: бұл топтағы бұқалар 651 кг тірі салмаққа жетіп, бақылау тобынан шамамен 85 кг артық нәтиже көрсетті.
Мол өнімділік тек салмақ өсімімен шектелмеді. Жануарлардың жемді жеу белсенділігі 2,57%-ға артты, бұл қоректік заттардың толық пайдаланылуына мүмкіндік берді.
Сүт бағытындағы сиырларда да оң өзгерістер байқалды: жалпы сүт өнімділігі 8,3%-ға өсіп, орта есеппен 3764,3 кг-ға жетті. Сонымен қатар сүт сапасы жақсарды – майлылығы 4,97–5,32%, ал казеин мөлшері 2,59%-ға дейін көтерілді. Бұл өнімнің тағамдық құндылығын арттыратын маңызды көрсеткіш.
– Жануарлардың физиологиялық жағдайында қандай өзгерістер тіркелді?
– Пробиотик енгізілген малдарда ас қорыту жүйесінің жұмысы айтарлықтай жақсарды.
Сиырларда жем-шөптің жалпы жеу деңгейі 91,58%-дан 94,15%-ға дейін өсті. Бұл рационның тиімді сіңірілуін көрсетеді. Ал бордақылаудағы бұқаларда жем толықтай дерлік пайдаланылып, қалдық қалмауы ішек моторикасының жақсарғанын дәлелдейді.
Бұдан бөлек, жануарлардың жалпы белсенділігі артып, тәбетінің жақсаруы, стресс деңгейінің төмендеуі сияқты жанама әсерлер де байқалды. Бұл факторлар өнімділіктің тұрақты өсуіне ықпал етеді.
– Қайрат Өсетайұлы, пробиотиктерді енгізудің болашағы қандай?
Пробиотикалық технологиялардың мал шаруашылығына енгізілуі – саланы жаңа деңгейге шығаратын маңызды бағыттардың бірі.
Біріншіден, бұл химиялық стимуляторлар мен антибиотиктерді қолдануды азайтуға мүмкіндік береді. Екіншіден, жануар ағзасының табиғи иммундық қорғанысын күшейтеді, яғни аурулардың алдын алуға көмектеседі.
Нәтижесінде шаруашылықтар экологиялық таза, антибиотик қалдықтары жоқ өнім өндіре алады. Мұндай өнімдер халықаралық нарықта жоғары бағаланады және «Organic» стандарттарына сәйкес сертификаттаудан өтуге мүмкіндік береді.
Сондай-ақ бұл технология экономикалық тұрғыдан да тиімді: азықтың жақсы сіңуі, салмақ қосу мен сүт өнімділігінің артуы шаруашылықтың жалпы табыстылығын арттырады.
@agro__press @nasec.kz

Ұжымдық жауапкершілік негізіндегі аумақты абаттандыру

by 25.04.2026
«Таза Қазақстан» республикалық бағдарламасы аясында 2026 жылғы 26 сәуірде Сәтбаев көшесі, 30Б мекенжайында орналасқан «ҚазҒЗИЭАӨКжРСТ» ЖШС аумағында сенбілік ұйымдастырылды. Іс-шараға 31 институт қызметкерлері қатысты.
Қатысушылардың ұйымшыл еңбегінің нәтижесінде қысқа уақыт ішінде аумақты абаттандыру және санитарлық тазарту бойынша кешенді жұмыстар жүргізілді. Ғимараттың оң және сол қанаттары тазартылып, аула жағындағы аумақ ретке келтірілді. Жасыл желектерге ерекше көңіл бөлініп, ағаштарға санитарлық қырқу және әктеу жұмыстары жүргізілді, сондай-ақ гүл бұталары отырғызылып, аумақтың көркемдік келбеті жақсарды.
Сонымен қатар ғимарат ішінде де ауқымды жұмыстар атқарылды: кітапхана мен архив бөлмелерінде, 2–3 қабаттағы холлдарда тазалық жүргізіліп, ондағы заттар жертөле бөлмесіне ұқыпты түрде орналастырылды. Жиналған тұрмыстық қалдықтар шығарылып, тиісті орындарға жеткізілді.
Жалпы тазартылған аумақ шамамен 1 000 шаршы метрді құрады. Нәтижесінде 10–15 қап қоқыс жиналып, шығарылды. Өткізілген сенбілік аумақты тиісті санитарлық жағдайға келтіруге мүмкіндік беріп, тазалық пен тәртіпті сақтаудағы бірлескен еңбектің маңызын айқындады.
Благоустройство территории как проявление коллективной ответственности
В рамках республиканской программы «Таза Қазақстан» 26 апреля 2026 года на территории ТОО «КазНИИЭАПКиРСТ», расположенного по адресу: ул. Сатпаева, 30Б, состоялся субботник, объединивший сотрудников института. В мероприятии приняли участие 31 человек.
Слаженная работа участников позволила в короткие сроки провести комплекс мероприятий по благоустройству и санитарной очистке территории. Были очищены правое и левое крылья здания, приведён в порядок прилегающий участок со стороны двора. Особое внимание уделено зелёным насаждениям: проведена санитарная обрезка деревьев, выполнена их побелка, а также высажены кусты цветов, придавшие территории более ухоженный и эстетичный вид.
Значительный объём работ выполнен и внутри здания: проведена уборка в библиотеке и архиве, а также в холлах 2–3 этажей, откуда вещи были аккуратно перемещены в подвальное помещение для дальнейшего хранения. Завершающим этапом стала организация сбора и вывоза бытовых отходов.
Общая площадь убранной территории составила порядка 1 000 квадратных метров. В результате субботника собрано и вывезено от 10 до 15 мешков мусора. Проведённые работы позволили привести территорию в надлежащее санитарное состояние, подчеркнув важность совместных усилий в деле поддержания чистоты и порядка.
@agro__press @nasec.kz

Өнім молшылығы зертханадан басталады – БАҚ

by 23.04.2026
«Қазақ ауыл шаруашылығы экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Басқарма төрағасы, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы Есенбай Исламов республикалық «Казахстанская правда» газетіне сұхбат берді.
Сұхбат барысында ол ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыру және отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін күшейту мәселелері туралы айтты.
Толығырақ сілтеме арқылы оқи аласыз.
Урожай начинается в лаборатории – СМИ
Председатель правления ТОО «Казахский научно-исследовательский институт экономики АПК и развития сельских территорий», доктор сельскохозяйственных наук Есенбай Исламов дал интервью республиканской газете «Казахстанская правда».
В беседе он рассказал о повышении эффективности сельскохозяйственного производства и укреплении конкурентоспособности отечественной продукции.
Подробнее читайте по ссылке: https://kazpravda.kz/n/urozhay-nachinaetsya-v-laboratorii/
@agro__press @nasec.kz

Агрокооперация – ауыл дамуының тетігі: Астанада жаңа тәсілдер талқыланды

by 17.04.2026
2026 жылғы 16 сәуірде Астанада Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті базасында ауыл шаруашылығы кооперациясын дамытуға арналған республикалық семинар-кеңес өтті. Іс-шара Мемлекет басшысының жаңа заң әзірлеу жөніндегі тапсырмасын іске асыру аясында ұйымдастырылды.
Жиынға мемлекеттік органдар, бизнес, ғылыми қауымдастық және халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты. Соңғы жылдары елімізде кооперативтер санының артуы, өндіріс көлемінің өсуі сияқты оң үрдістер байқалғанымен, басқару тәжірибесінің жеткіліксіздігі, қаржыландыруға қолжетімділіктің шектеулігі және кооперация мәдениетінің әлсіздігі сияқты мәселелер өзекті күйінде қалып отыр.
Семинар барысында заңнаманы жетілдіру, салық саясатын қайта қарау және мемлекеттік қолдау тетіктерін күшейту мәселелері кеңінен талқыланды. Қатысушылар кооперативтерді сан жағынан ғана емес, сапа тұрғысынан дамыту қажеттігін атап өтті.
Қазақ агроөнеркәсіп кешені және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты Басқарма төрағасының ғылым жөніндегі орынбасары Ғалия Акимбекова өз сөзінде:
«Бүгінгі таңда кооперативтердің санын арттырумен қатар, олардың тиімділігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету маңызды. Ол үшін заңнаманы жетілдіру, пилоттық жобаларды іске асыру және “егістен сөреге дейін” кооперациялық тізбекті дамыту қажет», – деп атап өтті.
Семинар қорытындысы бойынша ұсыныстар әзірленіп, олар жаңа заң жобасын дайындау барысында ескерілетін болады.
@agro__press @nasec.kz

Қазақстан ғылым қызметкерлері күні құтты болсын!

by 11.04.2026
Құрметті әріптестер!
Қазақ АӨК экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының ұжымы атынан Сіздерді Қазақстан Ғылым қызметкерлерінің күнімен шын жүректен құттықтаймыз!
Қазақтың ұлы ғалымы, академик Қаныш Сәтпаев:
«Өз білімін өмірдің, өндірістің тәжірибелерімен нығайтып, байытып отыратын, тапқан ілімін, үлкенді-кішілі ашқан жаңалығын халықтың қажетіне беріп отыратын ғылым ғана өз дәрежесінде заман талабының үдесінен болады», – деп айтқан.
Сіздердің күнделікті тынымсыз еңбектеріңіз, ғылыми тұжырымдамаларыңыз бен жүзеге асқан жобаларыңыз отандық ғылым рухын айқындайды. Сол үшін шынайы алғысымызды білдіреміз.
Ғылымды, техниканы және инновацияларды дамыту – елдің бәсекеге қабілеттілігін арттырудың негізгі бағыттарының бірі.
Сіздерге мықты денсаулық, шаттық, шығармашылық шабыт, жаңа ғылыми жетістіктер және барлық жоспарларыңыздың жүзеге асуын тілейміз!
Ізгі тілекпен,
Қазақ АӨК экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту
ғылыми-зерттеу институтының Басқарма төрағасы
Есенбай Исламов
С Днем работников науки Казахстана!
Уважаемые коллеги!
От имени Казахского НИИ экономики АПК и развития сельских территорий поздравляем Вас с Днем работников науки Казахстана!
Великий казахский ученый, академик Каныш Сатпаев писал:
«Только наука, которая укрепляет и обогащает свои знания опытом жизни, передает полученные знания, делает большие и малые открытия, идет в ногу со временем, как это необходимо народу».
Хотим поблагодарить Вас за ежедневный кропотливый труд, уникальные проекты и работы, в которых воплощается дух отечественной науки.
Развитие науки, техники и инноваций – одно из основных направлений повышения конкурентоспособности страны.
Примите искренние пожелания благополучия, творческого вдохновения, новых научных достижений и успешной реализации всех намеченных планов. Крепкого здоровья Вам и Вашим близким!
С наилучшими пожеланиями,
Председатель Правления Казахского НИИ экономики АПК и развития сельских территорий
Есенбай Исламов
@agro__press @nasec.kz

Современное животноводство: слабая логистика, недостаточная цифровизация – СМИ

by 11.04.2026
«Литер» газетінің жаңа санында «Заманауи мал шаруашылығы: әлсіз логистика, цифрландырудың жеткіліксіздігі» атты көлемді сұхбат жарияланды.
Саладағы өзекті мәселелер, цифрландыру, логистика, өндіріс тиімділігі және экспорттық әлеует туралы ҚР АӨК экономикасы және АДҒЗИ «Аграрлық нарық» бөлімінің меңгерушісі, экономика ғылымдарының докторы, профессор Юрий Хан кеңінен айтып берді.
Толық сұхбатты сілтеме арқылы оқыңыз.
В свежем выпуске газеты «Литер» опубликовано интервью «Современное животноводство: слабая логистика, недостаточная цифровизация».
О проблемах и перспективах отрасли, вопросах цифровизации, логистики, повышения эффективности производства и экспортного потенциала подробно рассказал заведующий отделом «Аграрный рынок» КазНИИ экономики АПК и РСТ, доктор экономических наук, профессор Юрий Хан.
Подробности по ссылке: https://liter.kz/sovremennoe-zhivotnovodstvo-slabaia…/
@agro__press @nasec.kz

Subscribe to our newsletter

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Proin porttitor nisl nec ex consectetur, quis ornare sem molestie.