Пробиотиктердің мал шаруашылығындағы рөлі: өнімділік пен денсаулықты арттыру жолы
Соңғы жылдары ауыл шаруашылығында өнім сапасын арттырумен қатар, жануарлардың денсаулығын сақтау, антибиотиктерді аз қолдану және экологиялық қауіпсіз өнім өндіру мәселелері ерекше өзектілікке ие болып отыр. Осы тұрғыда пробиотикалық жемдік қоспалар инновациялық шешім ретінде кеңінен зерттелуде.
Ғылыми тәжірибелер пробиотиктердің ас қорыту жүйесін жақсартатынын, иммунитетті күшейтетінін және жалпы физиологиялық тұрақтылықты арттыратынын көрсетіп отыр. Бұл факторлар малдың өнімділігін жоғарылатып қана қоймай, алынатын ет пен сүттің сапасына да тікелей әсер етеді.
Осы тақырып бойынша біз АӨК-дегі инновациялық үдерістердің экономикалық бағалау бөлімі аға ғылыми қызметкері Ауғамбай Қайрат Өсетайұлымен сұхбаттасқан едік.
– Пробиотикалық жемдік қоспа ірі қара малдың табиғи резистенттілігіне қалай әсер етеді?
– Пробиотикалық жемдік қоспаның негізгі әсері – ағзаның табиғи қорғаныс жүйесін, яғни резистенттілігін күшейту. Бұл ең алдымен ішек микрофлорасының теңгерімін қалпына келтіру арқылы жүзеге асады.
Ішекте пайдалы бактериялардың көбеюі патогенді микроорганизмдердің дамуын тежейді, нәтижесінде ас қорыту процесі тұрақтанады. Қоректік заттардың сіңімділігі артып, ақуыз, май және энергия алмасуы тиімді жүреді.
Сонымен қатар пробиотиктердің сорбциялық қасиеті токсиндерді байланыстырып, ағзадан шығаруға көмектеседі. Мұның барлығы малдың жалпы физиологиялық жағдайын жақсартып, ауруларға төзімділігін арттырады.
– Ет және сүт өнімділігіне қандай нақты әсерлер байқалды?
– Жүргізілген 100 күндік ғылыми-өндірістік тәжірибелерде пробиотикалық қоспаның айқын оң әсері байқалды.
Рационға енгізілгеннен кейін малдардың тәуліктік салмақ қосуы 1,02–1,42 кг аралығында болды. Бұл көрсеткіш бақылау тобымен салыстырғанда едәуір жоғары.
Ең тиімді нәтиже тәулігіне 300 грамм қоспа берілген топта тіркелді: бұл топтағы бұқалар 651 кг тірі салмаққа жетіп, бақылау тобынан шамамен 85 кг артық нәтиже көрсетті.
Мол өнімділік тек салмақ өсімімен шектелмеді. Жануарлардың жемді жеу белсенділігі 2,57%-ға артты, бұл қоректік заттардың толық пайдаланылуына мүмкіндік берді.
Сүт бағытындағы сиырларда да оң өзгерістер байқалды: жалпы сүт өнімділігі 8,3%-ға өсіп, орта есеппен 3764,3 кг-ға жетті. Сонымен қатар сүт сапасы жақсарды – майлылығы 4,97–5,32%, ал казеин мөлшері 2,59%-ға дейін көтерілді. Бұл өнімнің тағамдық құндылығын арттыратын маңызды көрсеткіш.
– Жануарлардың физиологиялық жағдайында қандай өзгерістер тіркелді?
– Пробиотик енгізілген малдарда ас қорыту жүйесінің жұмысы айтарлықтай жақсарды.
Сиырларда жем-шөптің жалпы жеу деңгейі 91,58%-дан 94,15%-ға дейін өсті. Бұл рационның тиімді сіңірілуін көрсетеді. Ал бордақылаудағы бұқаларда жем толықтай дерлік пайдаланылып, қалдық қалмауы ішек моторикасының жақсарғанын дәлелдейді.
Бұдан бөлек, жануарлардың жалпы белсенділігі артып, тәбетінің жақсаруы, стресс деңгейінің төмендеуі сияқты жанама әсерлер де байқалды. Бұл факторлар өнімділіктің тұрақты өсуіне ықпал етеді.
– Қайрат Өсетайұлы, пробиотиктерді енгізудің болашағы қандай?
Пробиотикалық технологиялардың мал шаруашылығына енгізілуі – саланы жаңа деңгейге шығаратын маңызды бағыттардың бірі.
Біріншіден, бұл химиялық стимуляторлар мен антибиотиктерді қолдануды азайтуға мүмкіндік береді. Екіншіден, жануар ағзасының табиғи иммундық қорғанысын күшейтеді, яғни аурулардың алдын алуға көмектеседі.
Нәтижесінде шаруашылықтар экологиялық таза, антибиотик қалдықтары жоқ өнім өндіре алады. Мұндай өнімдер халықаралық нарықта жоғары бағаланады және «Organic» стандарттарына сәйкес сертификаттаудан өтуге мүмкіндік береді.
Сондай-ақ бұл технология экономикалық тұрғыдан да тиімді: азықтың жақсы сіңуі, салмақ қосу мен сүт өнімділігінің артуы шаруашылықтың жалпы табыстылығын арттырады.
@agro__press @nasec.kz







