Blog

В Алматы рассмотрели вопросы устойчивого природопользования и экологической безопасности на международной конференции

by 28.05.2026
28 мая 2026 года в Алматы на базе ТОО «Казахский научно-исследовательский институт почвоведения и агрохимии имени У.У. Успанова» состоялось секционное заседание международной научно-практической конференции «Развитие аграрной науки и научного обеспечения АПК Казахстана: теория, методология, практика» (Калиевские чтения – 1).
В работе секции приняли участие ведущие ученые Национальной академии аграрных наук Республики Казахстан, научно-исследовательских институтов системы НАО «НАНОЦ», МОН РК, а также зарубежные партнеры из стран ближнего и дальнего зарубежья.
В ходе заседания участники обсудили ключевые вопросы устойчивого управления природными ресурсами и экологической безопасности. Особое внимание было уделено состоянию земельных ресурсов Казахстана, проблемам опустынивания, деградации почв, засоления и снижения содержания гумуса. Отмечено, что более 60% территории страны подвержено пустынным и полупустынным процессам, что ограничивает сельскохозяйственный потенциал.
Также были рассмотрены вопросы водной безопасности. Подчеркнуто, что Казахстан относится к странам с дефицитом пресной воды, а значительная часть водных ресурсов зависит от трансграничных рек. Особую обеспокоенность вызывает неэффективное водопользование и высокая степень потерь в оросительных системах.
Отдельный блок обсуждений был посвящен состоянию лесных и рыбных ресурсов. Участники отметили низкую лесистость страны, рост пожаров и деградацию экосистем, а также необходимость усиления мер по охране биоразнообразия и развитию устойчивого лесопользования.
В сфере рыбного хозяйства подчеркнута важность развития аквакультуры, рационального использования водных биоресурсов и внедрения современных механизмов государственного регулирования.
По итогам заседания участниками были выработаны предложения, направленные на:
рекультивацию деградированных земель и внедрение экологических технологий;
модернизацию систем водопользования и развитие международного сотрудничества по трансграничным рекам;
усиление мер по охране и восстановлению лесов;
развитие рыбного хозяйства, аквакультуры и цифровизацию отрасли.
Конференция подчеркнула необходимость комплексного подхода к управлению природными ресурсами как основы экологической безопасности и устойчивого развития Казахстана.
@agro__press @nasec

Алматыда халықаралық конференцияда табиғи ресурстарды тұрақты басқару және экологиялық қауіпсіздік мәселелері талқыланды

by 28.05.2026
2026 жылғы 28 мамырда Алматы қаласында У.У. Успанов атындағы Қазақ топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институтының базасында «Қазақстанның аграрлық ғылымын және АӨК ғылыми қамтамасыз етуді дамыту: теория, әдіснама, практика» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының «Табиғи ресурстарды орнықты басқару және экологиялық қауіпсіздік» секциялық отырысы (Қалиев оқулары – 1) өтті.
Секция жұмысына Қазақстан Республикасы Ұлттық аграрлық ғылымдар академиясының жетекші ғалымдары, «ҰАҒБО» жүйесіне кіретін ғылыми-зерттеу институттарының мамандары, сондай-ақ ҚР ОАМ ұйымдарының және шетелдік ғылыми орталықтардың өкілдері қатысты.
Жиын барысында табиғи ресурстарды орнықты басқару және экологиялық қауіпсіздік мәселелері жан-жақты талқыланды. Ел аумағының 60 пайыздан астамын шөл және шөлейт аймақтар алып жатқандығы, бұл ауыл шаруашылығы жерлерінің өнімділігіне кері әсер ететіні атап өтілді. Топырақтың тұздануы, эрозиясы және гумус мөлшерінің азаюы өзекті экологиялық мәселелер ретінде қаралды.
Су ресурстары мәселесіне ерекше назар аударылды. Қазақстанның тұщы су қоры шектеулі екені, ал су ресурстарының елеулі бөлігі трансшекаралық өзендерге тәуелді екені айтылды. Суару жүйелеріндегі шығындардың жоғары деңгейі де өзекті проблема ретінде белгіленді.
Сондай-ақ орман және балық шаруашылығы салаларының жағдайы талқыланды. Елдегі орман жамылғысының төмендігі, орман өрттерінің көбеюі және экожүйелердің деградациясы атап өтілді. Балық шаруашылығын дамыту, аквакультураны кеңейту және биологиялық ресурстарды ұтымды пайдалану қажеттілігі айтылды.
Отырыс қорытындысы бойынша келесі ұсыныстар берілді:
тозған жерлерді қалпына келтіру және экологиялық технологияларды енгізу;
су ресурстарын тиімді басқару және трансшекаралық өзендер бойынша халықаралық ынтымақтастықты күшейту;
орман қорын қорғау және қалпына келтіру шараларын күшейту;
балық шаруашылығын дамыту, цифрландыру және мемлекеттік қолдау тетіктерін кеңейту.
Конференция табиғи ресурстарды басқаруда кешенді тәсілдің маңызын атап өтіп, экологиялық қауіпсіздік пен тұрақты дамудың негізгі бағытын айқындады.
@agro__press @nasec

Ауылдың цифрлық болашағы: гендерлік теңдік және Қазақстан үшін жаңа мүмкіндіктер

by 28.05.2026
Цифрлық технологиялардың дамуы бүгінде Қазақстанның ауылдық аумақтарын жаңғыртудың негізгі бағыттарының біріне айналып отыр. Цифрлық инклюзия, әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейту және ауылдағы өмір сапасын арттыру мәселелері қазіргі заманғы өзгерістер жағдайында ерекше өзектілікке ие. Экономика ғылымдарының докторы, ҰҒА академигі, Қазақ агроөнеркәсіптік кешен экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтының бөлім меңгерушісі Шолпан Акимбекова атап өткендей, цифрландыру тек технологиялық процесс емес, сонымен бірге өңірлердің тұрақты дамуына ықпал ететін маңызды әлеуметтік құрал ретінде қарастырылуы тиіс.
– Цифрлық трансформация бүгін тек ірі қалаларды, бизнесті және жоғары технологиялық салаларды ғана емес, сонымен қатар халықтың едәуір бөлігі тұратын ауылдық аумақтарды да өзгертіп жатыр. Ауыл үшін цифрландыру интернетке қосылу немесе жекелеген технологияларды енгізу ғана емес, бұл – әділетті, орнықты және инклюзивті даму моделін қалыптастыру мүмкіндігі – деді Шолпан Акимбекова.
Бұл үдерісте гендерлік теңдік ерекше маңызға ие. Шолпан Акимбекова атап өткендей, ауылдық жерлерде әйелдер отбасы өмірінде, жергілікті қоғамдастықта, аграрлық өндірісте және шағын бизнесте маңызды рөл атқарады. Алайда олар жиі жоғары табысты жұмыс орындарына, қаржылық ресурстарға және цифрлық дағдыларға шектеулі қол жеткізеді.
Сарапшының пікірінше, ауылды цифрлық дамыту тек технологиялық міндет емес, ол әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерін кеңейтудің маңызды құралы болуы тиіс. Қазақстан бүгінде азаматтардың тұрғылықты жеріне қарамастан тең мүмкіндіктер жасау бағытында жүйелі түрде алға жылжып келеді.
Шолпан Акимбекованың айтуынша, ауылдық өңірлерде инфрақұрылымдық шектеулер, географиялық қашықтық және білім беру мен қаржы қызметтеріне тең емес қолжетімділік әлі де сақталып отыр. Осы жағдайда цифрландыру бұл кедергілерді азайтуға мүмкіндік беретін маңызды тетікке айналады.
Қазіргі таңда цифрлық технологиялар ауылдағы дәстүрлі жұмыспен қамту моделін біртіндеп өзгертуде. Электрондық мемлекеттік қызметтер, қашықтан білім алу, онлайн сауда, мобильді банкинг және қашықтан жұмыс істеу ауыл тұрғындарының күнделікті өміріне еніп келеді.
Шолпан Акимбекова атап өткендей, бұл әсіресе әйелдер үшін жаңа мүмкіндіктер ашады: үйден шықпай бизнес жүргізу, өнімді маркетплейстер арқылы сату, жаңа мамандықтарды меңгеру және кең нарықтарға шығу.
Цифрлық теңдіктің негізгі шарттарының бірі – сапалы интернетке қолжетімділік. «250+» ұлттық жобасы аясында 2021 жылдан бастап базалық станциялар жаңғыртылып, ауылдық аумақтарды мобильді байланыспен және интернетпен қамту кеңейтілуде.
Алайда сарапшының айтуынша, инфрақұрылымның болуы – тек алғашқы қадам. Цифрландыру ауылдың дамуына нақты әсер етуі үшін халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру қажет.
Әйелдер тек мемлекеттік онлайн қызметтерді пайдаланумен шектелмей, цифрлық құралдарды кәсіпкерлік, қаржылық жоспарлау және өнімді ілгерілету үшін қолдана алуы тиіс.
Агроөнеркәсіптік кешенде де айтарлықтай өзгерістер жүріп жатыр. Қазіргі ауыл шаруашылығы цифрлық карталарсыз, спутниктік мониторингсіз және деректерді талдау жүйелерінсіз мүмкін емес.
Шолпан Акимбекова атап өткендей, әйелдер бұл процестерге тек жұмысшы ретінде емес, сонымен бірге фермер, кәсіпкер, басқарушы және жаңа жобалардың бастамашысы ретінде қатысуы қажет.
Ресми деректерге сәйкес, Қазақстанның ауылдық жерлерінде шамамен 3,7 миллион әйел тұрады, бұл ауыл халқының жартысына жуығын құрайды. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының шамамен 28%-ын әйелдер басқарады.
Дегенмен жалақыдағы айырмашылық сақталуда: кейбір ауыл шаруашылығы мамандықтарында ерлер әйелдерге қарағанда 8–20% жоғары жалақы алады. Сонымен қатар ауыл шаруашылығындағы әйелдердің саны соңғы жылдары қарқындырақ қысқаруда.
Шолпан Акимбекованың пікірінше, бұл цифрландыру тек технология енгізумен шектелмей, әйелдердің жұмыспен қамтылуға, оқуға, қаржыландыруға және басқарушылық позицияларға тең қолжетімділігін қамтамасыз ету шараларымен қатар жүруі тиіс екенін көрсетеді.
Әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерінің кеңеюі ауылдың тұрақты дамуына тікелей әсер етеді. Әйел білімге, қаржыға және нарықтарға қол жеткізген жағдайда тек өзі ғана емес, отбасы мен бүкіл жергілікті қауым да ұтады.
Шолпан Акимбекова атап өткендей, әйелдер кәсіпкерлігі табысты әртараптандыруға, жаңа жұмыс орындарын құруға және әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға ықпал етеді.
Соңғы жылдары гендерлік және әлеуметтік инклюзия мемлекеттік бағдарламаларға белсенді түрде енгізілуде. Үкімет деректеріне сәйкес, 2022–2023 жылдары 17 мың әйел кәсіпкердің жобасы субсидияланып, 114 млрд теңге көлемінде мемлекеттік кепілдіктер берілген.
Қазіргі таңда елде әйелдер кәсіпкерлігін дамытуға арналған 20 орталық жұмыс істейді.
Қаржылық цифрлық инклюзия да маңызды бағыттардың бірі. Мобильді банкинг пен онлайн несиелеу ауыл әйелдері мен жастарға микрокредиттер мен гранттарға қолжетімділікті арттыруда.
Жастар үшін де цифрлық экономика жаңа мүмкіндіктер ашады: онлайн білім беру, IT, маркетинг, дизайн және электронды сауда ауылдан кетпей-ақ табыс табуға жол ашады.
Шолпан Акимбекованың пікірінше, цифрлық орта жүйелі дамыса, ауыл шектеулі мүмкіндік кеңістігі емес, жаңа кәсіпкерлік пен жұмыспен қамту орталығына айнала алады.
Әлемдік тәжірибе «ақылды ауылдар» (smart villages) тұжырымдамасының өмір сапасын арттыруда тиімді екенін көрсетеді. Мұндай модельдерде технология тек өндірісті автоматтандыру үшін ғана емес, білім, медицина және қаржы қызметтеріне қолжетімділікті кеңейту үшін де қолданылады.
Алайда цифрландыру өздігінен теңдікті қамтамасыз етпейді. Егер әйелдер мен жастар цифрлық дағдыларға қол жеткізе алмаса, цифрлық даму керісінше теңсіздікті күшейтуі мүмкін.
Сондықтан цифрлық саясат инклюзивтілік және гендерлік теңдік қағидаттарына негізделуі тиіс.
Тұрақты нәтиже үшін кешенді тәсіл қажет: инфрақұрылымды дамыту, цифрлық сауаттылықты арттыру, әйелдер кәсіпкерлігін қолдау және білім беру бағдарламаларын жетілдіру.
«Ауылдың цифрлық болашағы – бұл тек технология мәселесі емес, бұл әділетті мүмкіндіктерге қолжетімділік мәселесі», – деп атап өтті Шолпан Акимбекова.
Оның пікірінше, ауыл әйелдері білімге, технологияға және нарыққа тең қол жеткізсе, олар жаңа ауыл экономикасының негізгі қозғаушы күшіне айналады. Осы тұрғыда цифрландыру ауылдық аумақтардың болашағына жасалған маңызды әлеуметтік инвестиция болып саналады.
@agro__press @nasec

Зооинженерия және ветеринария бойынша конференция секциясы өтті

by 26.05.2026
Бүгін Ветеринария ғылыми-зерттеу институтының базасында халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның «Зооинженерия және ветеринария» секциясының жұмысы өтті.
Іс-шараға 51 адам қатысты. Қатысушылар қатарында Ветеринария ғылыми-зерттеу институтының мамандары, сондай-ақ ҚазАӨКЭжААДҒЗИ өкілдері бар.
Конференция барысында Қазақстан Республикасының Ұлттық аграрлық ғылымдар академиясының президенті, академик Тлектес Есполов өз сөзінде халықаралық ғылыми-практикалық конференция аграрлық ғылымды дамыту және агроөнеркәсіптік кешенді ғылыми тұрғыдан қамтамасыз ету мәселелерін талқылауға арналған маңызды алаң екенін атап өтті.
Ол өз баяндамасында көрнекті ғалым, академик Ғани Әлімұлы Қалиевтің өмірі мен ғылыми қызметі отандық аграрлық ғылымның дамуына тікелей байланысты болғанын ерекше айтты. Тлектес Есполовтың сөзінше, Ғани Қалиев Қазақстанның аграрлық экономика ғылымының қалыптасуына, ғылыми зерттеулердің дамуына және агроөнеркәсіптік кешенге нарықтық тетіктерді енгізуге зор үлес қосқан.
Сондай-ақ академик Ғани Қалиевтің ғылыми мұрасы мен идеялары бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпай, аграрлық саланың дамуына қызмет етіп келе жатқанын атап өтті.
Сонымен қатар Тлектес Есполов «Зооинженерия және ветеринария» секциясы аясында қатысушылар мал шаруашылығын дамыту, ветеринариялық қауіпсіздікті күшейту және агроөнеркәсіптік кешеннің ғылыми әлеуетін арттыруға бағытталған нақты ұсыныстар әзірлейтініне сенім білдірді.
Конференция аясында зооинженерия және ветеринария саласындағы өзекті ғылыми мәселелер мен заманауи зерттеу бағыттары талқыланды.
@agro__press @nasec.

ҚазАӨКЭжААТДҒЗИ-де «АӨК экономикасы» секциялық отырысы өтті

by 20.05.2026
Бүгін Алматы қаласындағы «Қазақ агроөнеркәсіптік кешені экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-де «Аграрлық ғылымды және Қазақстан АӨК-ін ғылыми қамтамасыз етуді дамыту: теория, әдіснама, практика» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы («Қалиев оқулары – 1») аясында «АӨК экономикасы» секциялық отырысы өтті.
Іс-шараға еліміздің және шетелдің белгілі ғалымдары, аграрлық сала сарапшылары, ғылыми ұйымдар мен жоғары оқу орындарының өкілдері, жас ғалымдар, магистранттар мен докторанттар қатысты.
Конференцияның ашылуында Қазақстан Республикасының Ұлттық аграрлық ғылым академиясының президенті, экономика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА және ҚР ҰАҒА академигі Тілектес Исабайұлы Есполов сөз сөйледі.
Өз сөзінде Тілеқтес Есполов конференцияның көрнекті ғалым-экономист, экономика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА және ҚР ҰАҒА академигі Ғани Әлімұлы Қалиевтің рухына арналатынын атап өтті. Ол Ғани Қалиевтің аграрлық экономика ғылымының дамуына, ауыл шаруашылығы саласындағы реформаларға және агроөнеркәсіптік кешенді ғылыми тұрғыдан дамытуға зор үлес қосқанын айтты.
Сонымен қатар, академик Ғани Қалиевтің бүкіл ғылыми және қоғамдық қызметі ҚазАӨК экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институтымен тығыз байланысты болғаны, осы институтта аға ғылыми қызметкерден бастап директор қызметіне дейінгі жолдан өткені ерекше аталып өтті.
Тілеқтес Есполов өз сөзінде «Ғани Әлімұлы бастаған аграрлық ғылымды дамыту ісі бүгінде жалғасып келеді. Осы мақсатта Ұлттық аграрлық ғылым академиясы мен институт “Қалиев оқуларын” дәстүрлі түрде өткізу туралы шешім қабылдады» деп атап өтті.
Секциялық отырыс барысында азық-түлік қауіпсіздігі, ауыл шаруашылығы кооперациясы, агроөнеркәсіптік кешенді цифрландыру, агросақтандыру, ауылдық аумақтарды дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу және мемлекеттік қолдау тетіктерін жетілдіру мәселелері талқыланды.
Конференция қатысушылары Қазақстанның аграрлық секторының әлеуеті жоғары екенін атап өтіп, агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту, инновациялық технологияларды енгізу, қайта өңдеу өнеркәсібін дамыту және аграрлық ғылымды одан әрі күшейту қажеттігін айтты.
Секция жұмысының қорытындысы бойынша агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамытуға, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және аграрлық саясаттың тиімділігін арттыруға бағытталған ұсыныстар қабылданды.
@agro__press @nasec.kz

АӨК-тегі жеңілдетілген несие: тиімділік пен жаңа мүмкіндіктер

by 19.05.2026

Қазақстанда агроөнеркәсіп кешенін қолдау бағытындағы мемлекеттік саясаттың негізгі құралдарының бірі – жеңілдетілген несиелеу жүйесі. Соңғы жылдары бұл тетік ауыл шаруашылығы өндірісін ұлғайтуға, аграрлық сектордың қаржылық тұрақтылығын нығайтуға және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге елеулі ықпал етіп келеді. Мемлекет тарапынан бөлінген қаржы ауылдағы өндіріс көлемін арттырып қана қоймай, заманауи технологияларды енгізуге, өңдеу саласын дамытуға және экспорттық әлеуетті күшейтуге мүмкіндік беруде.

Аграрлық сектордағы жеңілдетілген несиелеудің тиімділігі, фермерлер кездесетін мәселелер, цифрландыру мен жаңа қаржыландыру тетіктері туралы экономика ғылымдарының кандидаты, сарапшы Сауле Жумашева айтып берді.

Сауле Токановна, бүгінде агроөнеркәсіп кешеніне берілетін жеңілдетілген несиелердің нақты тиімділігі қалай бағаланып жатыр? Мемлекет бөлген қаржы ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі мен сапасына қаншалықты әсер етті?

Бүгінде жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы аграрлық секторды мемлекеттік қолдаудың ең маңызды құралдарының біріне айналды. Оның басты мақсаты – ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне қолжетімді қаржы ұсынып, өндірісті дамытуға, өнімділікті арттыруға және өңдеу саласын нығайтуға жағдай жасау.

Соңғы жылдары аграрлық сектор тұрақты өсім көрсетіп келеді. Мәселен, 2025 жылы ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,9 пайызға өсіп, 9,8 трлн теңгеге жетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 8,3 трлн теңге болған еді. Өсім негізінен өсімдік шаруашылығы өндірісінің 7,8 пайызға және мал шаруашылығының 3,3 пайызға ұлғаюы есебінен қамтамасыз етілді.

Бұл нәтижелерге бұрын-соңды болмаған көлемдегі жеңілдетілген қаржыландыру ықпал етті. 2025 жылы агроөнеркәсіп кешенін қолдауға шамамен 1 трлн теңге бағытталды. Бұл 2021 жылмен салыстырғанда он есе көп. Нәтижесінде 8,5 млн гектар егіс алқабы мемлекеттік қолдаумен қамтылды.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, алдағы уақытта жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,5 трлн теңгеге дейін ұлғайтылмақ. Сонымен қатар субсидияларды толық цифрландыру және бақылау жүйесі енгізілуде. Бұл қаражаттың нақты шаруаларға жетуін қамтамасыз етіп, жалған көрсеткіштердің алдын алады.

2024 жылдан бастап мемлекеттік қолдау тәсілдері қайта қаралды. Техника лизингі, көктемгі егіс және жиын-терім жұмыстары, өңдеу кәсіпорындары мен мал шаруашылығы нысандарын қаржыландыру жылдық 5 пайыздық мөлшерлемемен жүзеге аса бастады. Бұл саясат өз нәтижесін беріп отыр. Соңғы екі жылда Қазақстанда 50 млн тоннадан астам рекордтық астық жиналды.

Майлы және бұршақ дақылдары өндірісінде де жоғары нәтиже байқалады. 2025 жылы майлы дақылдар көлемі 4,8 млн тоннаға жетті. Бұған ерте қаржыландыру бағдарламалары мен заманауи агротехнологияларды енгізу әсер етті.

Бүгінде Қазақстан 70-тен астам елге ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттайды. Еліміз ұн экспорты бойынша әлемде екінші, күнбағыс майы бойынша сегізінші, ал астық экспорты бойынша оныншы орында тұр. 2024–2025 маркетингтік жылында астық экспорты 13,4 млн тоннаға жетіп, соңғы жиырма жылдағы ең жоғары көрсеткіш тіркелді.

Сонымен қатар мемлекет шикізатты тек экспорттаумен шектелмей, оны терең өңдеуге басымдық беріп отыр. Қазірдің өзінде крахмал, биоэтанол және басқа да жоғары технологиялық өнім шығаратын кәсіпорындар жұмыс істейді. 2028 жылға дейін бірнеше ірі өңдеу зауытын іске қосу жоспарланған.

Жеңілдетілген несие алу кезінде фермерлер қандай негізгі қиындықтарға тап болады?

Негізгі мәселелердің бірі – шағын шаруашылықтардың қаржыға қол жеткізуі. Көптеген фермер кепіл мүлкінің жеткіліксіздігіне байланысты жеңілдетілген несие ала алмайды. Кей жағдайда қаржы ірі агрохолдингтерге көбірек бағытталады деген пікір де бар.

Сонымен қатар ауыл шаруашылығы саласында тәуекел жоғары. Ауа райы, нарықтағы бағаның құбылуы және логистикалық қиындықтар несие қайтару қаупін арттырады. Бұған қоса бюрократиялық рәсімдердің күрделілігі, құжат жинау мәселесі және кей өңірлердегі ақпараттың жеткіліксіздігі де шаруаларға кедергі келтіреді.

Осыған байланысты рәсімдерді жеңілдету, «бір терезе» қағидатын енгізу және цифрлық платформаларды дамыту маңызды.

Қазіргі бағдарламалар шағын және орта шаруашылықтарға қаншалықты қолжетімді?

Әлеуметтік желілерде жеңілдетілген несиелер тек ірі агроқұрылымдарға беріледі деген пікірлер айтылады. Бірақ статистика мүлде басқа көріністі көрсетеді.

2025 жылдың қазан айындағы дерек бойынша, 5 мың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушіге 330 млрд теңге көлемінде несие берілген. Оның 88 пайызы – шағын бизнес субъектілері, 11 пайызы – орта кәсіпорындар, ал ірі кәсіпорындардың үлесі небәрі 1 пайызды құрайды.

Несие көлемі бойынша қаражаттың 60 пайызы шағын шаруашылықтарға бағытталған. Ал ірі бизнеске бөлінген қаржы көлемі 16 пайыз шамасында ғана.

Бұдан бөлек, кепіл мәселесін шешу үшін «Даму» қоры арқылы кепілдендіру тетігі жұмыс істейді. Бұл құрал шағын фермерлер үшін өте тиімді.

АӨК саласындағы цифрландыру бағытында қандай жұмыстар атқарылып жатыр?

Қазақстан агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру кезеңіне белсенді көшуде. Қазір жеңілдетілген несиелеу мен субсидиялау жүйесіне заманауи IT-шешімдер енгізіліп жатыр.

Мысалы, Бірыңғай мемлекеттік субсидиялау ақпараттық жүйесі (GISS) іске қосылды. Өтінімдерді онлайн тапсыру, олардың мәртебесін бақылау және күту тізімін ашық көрсету мүмкіндігі пайда болды.

Сондай-ақ «Агроқаржы Online» платформасын дамыту жоспарланып отыр. Бұл өтінімдерді қарау уақытын шамамен 30 пайызға қысқартуға мүмкіндік береді.

Алдағы уақытта Big Data, жасанды интеллект және блокчейн технологияларын енгізу арқылы несиелеу жүйесінің ашықтығы мен тиімділігі арта түседі.

Сауле Токановна, алдағы жылдары қандай жаңа механизмдер енгізіледі?

Қазір агроөнеркәсіп кешенін қолдаудың жаңа тетіктері әзірленіп жатыр. Олардың қатарында қайта өңдеу кәсіпорындарын 5 пайыздық мөлшерлемемен қаржыландыру, кепілдендіру жүйесін кеңейту және инвестициялық жобаларды қолдау шаралары бар.

«Кең дала 2» бағдарламасы арқылы көктемгі егіс пен жиын-терім жұмыстарына берілетін несиенің мерзімі 18 айға дейін ұзартылды. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы техникасының лизинг жүйесі автоматтандырылып жатыр.

Жас фермерлерді қолдау да басты бағыттардың біріне айналды. «Жастарды микронесиелеу», «Іскер», «Агробизнес» секілді бағдарламалар ауыл жастарына кәсіп бастауға мүмкіндік беріп отыр.

Жалпы, жеңілдетілген несиелеу жүйесі Қазақстандағы аграрлық сектордың тұрақты дамуына, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және ауыл экономикасының нығаюына үлкен серпін беруде.

@agro__press @nasec.kz

Subscribe to our newsletter

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Proin porttitor nisl nec ex consectetur, quis ornare sem molestie.