Blog

Ғылым мен технология – агроинновация көпірі: Ташкентте Қытай мен Орталық Азия елдерінің халықаралық форумы өтті

2025 жылғы 17–19 шілде күндері Ташкент мемлекеттік аграрлық университетінің базасында «Қытай – Орталық Азия ғылым және технологиялар: биоқауіпсіздік және ауыл шаруашылығының инновациялық дамуы» атты халықаралық ғылыми форум өтті. Ауқымды іс-шара Өзбекстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Агроөнеркәсіп саласындағы білім және инновацияларды қолдау ұлттық орталығының қолдауымен, сондай-ақ Қытай Халық Республикасының Синьцзян ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясымен бірлесіп ұйымдастырылды.

Халықаралық ғылыми форумда Қазақстан атынан сөз алған «Қазақ агроөнеркәсіп кешені экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми зерттеу институты» ЖШС Бас ғылыми қызметкері, экономика ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, Ұлттық аграрлық ғылым академиясының президенті Есполов Тілектес Исабайұлы «Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық ғылымының қазіргі таңдағы жағдайы мен даму жолдары» атты мазмұнды баяндама жасап, ауыл шаруашылығы ғылымының жаңа белестері жайлы бөлісті.

Форумның басты мақсаты – ауыл шаруашылығындағы биоқауіпсіздікті қамтамасыз ету мен инновациялық технологияларды енгізу, озат ғылыми идеяларды талқылау, сондай-ақ Қытай мен Орталық Азия елдері арасындағы ғылыми-технологиялық серіктестікті одан әрі тереңдету болды.

Шара аясында Өзбекстанның Агроөнеркәсіп саласындағы білім және инновацияларды қолдау ұлттық орталығы мен Ташкент мемлекеттік аграрлық университеті және Қазақстанның Ұлттық аграрлық ғылым академиясы мен Қазақ агроөнеркәсіптік экономикасы институты арасында өзара ғылыми ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойылды. Бұл құжаттар ауыл шаруашылығы ғылымын дамытудың жаңа кезеңіне жол ашпақ.

Форум жұмысына Қытай Халық Республикасының жоғары оқу орындары мен зерттеу институттарының ғалымдары, сондай-ақ Орталық Азия елдерінен келген жетекші аграршы-ғалымдар, ірі агрокомпаниялар мен холдингтердің өкілдері қатысты.

Форум барысында қатысушылар биоқауіпсіздік, климаттың өзгеруі, ауылды цифрландыру, агроэкология және жасыл технологиялар тақырыптарында баяндамалар жасап, тәжірибе алмасты. Сонымен қатар жаңа технологиялық шешімдер таныстырылып, бірлескен ғылыми жобалар бойынша келісімдерге қол жеткізілді.

2025 жылғы 25 маусымда Қостанай облысында «ҰАҒА» РҚБ және «Қазақ АӨК Э және ААД ҒЗИ» ЖШС делегациясының облыс әкімдігі мен осы өңірдің ауыл шаруашылығы құрылымдарының басшыларымен кездесуі өтті

2025 жылғы 25 маусымда Қостанай облысында «Ұлттық Аграрлық ғылымдар академиясы» РҚБ және «Қазақ АӨК экономикасы және ААД институты» ЖШС делегациясының облыс әкімдігі мен осы өңірдің ауыл шаруашылығы құрылымдарының басшыларымен кездесуі өтті.
Кездесуге белгілі мемлекет және қоғам қайраткері, ҚР ҰҒА Вице-президенті, экономика ғылымдарының кандидаты, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі — Жексембин Борибай Бикожайұлы, «ҚазҒЗИ Э АӨК және ААД» ЖШС Басқарма Төрағасы — академик Есенбай Исраилұлы Исламов, Қостанай облысы бойынша өңірлік орталықтың басшысы, экономика ғылымдарының докторы, профессор Сәбит Борисұлы Исмуратов қатысты.
Б. Б. Жексембиннің сөзінде «ҚР ҰАҒА» РҚБ өңірлік инвестициялық жобаларды және АӨК, қайта өңдеу саласы саласының шаруашылық жүргізуші субъектілерін ғылыми-консультациялық сүйемелдеуді, Орман, Су ресурстарын, биоәртүрлілік пен экологияны ұтымды пайдалану мен сақтауды қамтамасыз етуде үлкен әлеуетке ие екендігі атап өтілді. ҚР ҰАҒА академиктері көптеген жылдар бойы облыс әкімдігімен тығыз жұмыс істейді және ғылыми жобаларды іске асыруға және ҒЗТКЖ нәтижелерін өндіріс тәжірибесіне енгізуге белсенді қатысады. «ҚазҒЗИ Э АӨК және ААД» ЖШС Басқарма Төрағасы, академик Е.И. Исламов аудиторияны ҚазҒЗИ Э АӨК және ААД, сондай-ақ ҚР ҰАҒА қызметі туралы хабардар етті. ҚР ҰАҒА институты мен ғалымдарының Қостанай облысының АӨК субъектілерін олардың қызметінің тиімділігін арттыру үшін консалтингтік және ғылыми-өндірістік сүйемелдеуге дайындығын білдірді.
«Қостанай» өңірлік орталығының басшысы, Э.ғ. д., ҚИнЭУ профессоры.М.Дулатова, ҚР ҰАҒА академигі С. Б. Исмуратов өңірдегі ҚР ҰАҒА өкілі ретінде қатысушыларды аграрийлерді ғылыми қамтамасыз ету және облыстың АӨК үшін кадрлар даярлау жөніндегі ағымдағы ахуал туралы хабардар етті.
Агроөнеркәсіп және фермер қожалықтарының басшылары өздерінің қолданбалы маңыздылығы мен нәтижелілігін арттыру, тұқым шаруашылығы жүйесін реформалау, топырақ ресурстарын қорғау, мал шаруашылығын дамыту, кадрларды оқыту, агробизнеспен жүйелі кері байланысты қамтамасыз ету, мемлекеттік қолдаудың ұтымды және ғылыми негізделген экономикалық тетіктерін енгізу, кооперацияны дамыту және т. б. аспектісінде отандық аграрлық ғылымды дамыту жөнінде ұсыныстар айтты.
Делегация Қостанай қаласының индустриялық аймағындағы зауыттар мен кәсіпорындарға таныстыру сапарымен барып, қазақстандық қамтудың жоғары локализациясы бар ауыл шаруашылығы машиналарын жасау, автоиндустрия зауыттарына барды.
Тараптар ҚР ҰАҒА ауыл тауар өндірушілеріне ғылыми-білім беру-консалтингтік қызметтер көрсету, инновацияларды енгізу бойынша ғылыми және сервистік қолдау көрсету, олардың қызметінің өзекті бағыттары: ауыл шаруашылығы кооперативтеріне шаруашылықтың шағын нысандарын біріктіру, бастапқы өнімді сақтау, қайта өңдеу, өткізу және сервистік қызметтер көрсету, тұқым шаруашылығын дамыту, селекция, қорғау және карантин бойынша құзыреттерін арттыру арқылы ынтымақтасуға уағдаласты өсімдіктер, Орман шаруашылығы, топырақты қорғау, сондай-ақ су үнемдеу технологияларын қолдану, мал шаруашылығы, ветеринария саласында қарқынды технологияны енгізу, суарудың және кадрлар даярлаудың энергия-ресурс үнемдеуші технологияларын ілгерілету. Қажетті білім беру іс-шараларының жобалары мен бағдарламалары АШТӨ субъектілері мен мемлекеттік ұйымдардың, оның ішінде АӨК саласындағы табиғи ресурстар мен экологияның міндеттерін ескере отырып, қосымша әзірленетін болады.
Тиімді ынтымақтастық мақсатында Қостанай облысының әкімдігі, ҚР ҰАҒА және ҚазҒЗИ Э АӨК және ААД арасында АӨК-ті ғылыми және инновациялық дамыту саласындағы ынтымақтастық туралы үш жақты Меморандумға қол қойылды.
ҚР ҰАҒА Вице-президенті Б.Б. Жексембин ҚР ҰАҒА Президиумы және ҚазҒЗИ Э АӨК және ААД атынан аграрлық сала ғалымдарының өңірдің агроөнеркәсіптік кешеніне инновацияларды ілгерілету жөніндегі бастамаларын қолдағаны үшін алғысын білдірді.

Жаңа басшы

«Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» КЕАҚ Директорлар кеңесінің 2025 жылғы 16 мамырдағы шешімімен «Қазақ агроөнеркәсіптік кешен экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми-зерттеу институты» ЖШС Басқарма Төрағасы лауазымына ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор, ҚР ҰҒА академигі, ҚР Білім беру ісінің құрметті қызметкері Исламов Есенбай Исраилұлы тағайындалды.

«ЖАНАРТУ» жобасы бойынша Семинар өтті

2025 жылғы 09 сәуірде Қазақ АӨК экономикасы және ауылдық аумақтарды дамыту ғылыми – зерттеу институтында Алматы облысында жергілікті өзін-өзі басқарудың жаңа нысандарын тиімді ұйымдастыру және жайылым жүйесінің тұрақтылығы үшін жайылым пайдаланушылар бірлестіктері мен олардың қауымдастықтарының рөлін арттыру — «ЖАНАРТУ» жобасы бойынша Семинар өтті. Семинарға қатысушылар: Алматы облысы, Алматы қаласы, Еңбекшіқазақ және Жамбыл аудандарының үкіметтік емес ұйымдарының өкілдері, ҒЗИ ғалымдары, «Жанарту» жобасының сарапшылары. Семинардың модераторы АгроСоюз Қазақстан Президенті А.С. Сағындықов болды. «Қазақ АӨК ЭжААД ҒЗИ» ЖШС Басқарма төрағасының міндетін атқарушы Ғалия Үйсімбекқызы Акимбекова құттықтау сөз сөйледі. Баяндамалар жасағандар: — Антонино Руджиано-Тоди қаласының мэрі, Фелкос-Умбрия Кеңесінің мүшесі (Италия) «Италиядағы Тоди қаласы мен Умбрия аймағының тәжірибесі бойынша жергілікті өзін-өзі басқару органдарының қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастығы» тақырыбында; — Умберто Бонетти-сарапшы Фелкос-Умбрия (Италия) «БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттары «аясында көпжақты серіктестіктер мен аумақтарды дамыту процестеріндегі коммерциялық емес ұйымдардың рөлі»тақырыбында; — Франческа де Паула — «жергілікті даму саласындағы жобаларды әзірлеу әдістемесі» тақырыбындағы «ЖАНАРТУ» жобасының жетекшісі; — Т.О. Әлімғазиев – «ЖАНАРТУ. Талқылау орталығында «ЖАНАРТУ» жобасының мақсаттары, міндеттері мен күтілетін нәтижелері, жергілікті билік органдарының қоғамдық ұйымдармен тығыз ынтымақтастығының нәтижелері, Италиядағы Тоди қаласы мен Умбрия аймағының оң тәжірибесін Қазақстанның жайылымдарын дамыту жағдайларына бейімдеу мүмкіндіктері, «БҰҰ-ның Орнықты даму мақсаттары» аясында көпжақты серіктестіктер мен аумақтарды дамыту процестеріндегі коммерциялық емес ұйымдардың рөлі, жергілікті даму саласындағы жобаларды әзірлеудің ұсынылған әдістемесінің артықшылықтары. Семинар аясында Қазақ АӨК Экономика ҒЗИ ғалымдарының және ауылдық аумақтарды дамытудың, ұлттық аграрлық ғылым академиясының, агроөнеркәсіптік кешеннің түрлі бағыттарының ғалымдарының, аграрлық өндіріс кәсіпорындарының, жетекші аграрлық экономистер мен ғылыми ұжымдардың тығыз интеграциясы жоспарлануда, олар Қазақстанның АӨК дамытудың осы бағыты бойынша үйлесімді және тиімді жұмыс істеу үшін нақты алғышарттар береді.