Бизнес пен ғылымның жаңа ынтымақтастығы: Қазақстандағы органикалық ауыл шаруашылығының даму перспективалары
27 қарашада өткен «EXPO – Агроөнеркәсіп кешеніндегі озық технологиялар» халықаралық көрмесі Қазақстанның органикалық және биологиялық бағыттағы ауыл шаруашылығын дамытуға серпін берген маңызды алаңға айналды. Іс-шара ҚР Президенті жанындағы Ұлттық ғылым академиясы мен Ресей ғылым академиясының бірлесуімен өткізілді және екі ел арасындағы агротехнологиялық әріптестікті нығайтуға бағытталды.
Көрмеде Қазақстан мен Ресейдің ғылыми ұйымдары, агроөнеркәсіп кәсіпорындары және инновациялық орталықтары соңғы ғылыми әзірлемелер мен технологиялық шешімдерді ұсынды. Негізгі назар климат өзгерісі, азық-түлік қауіпсіздігі, топырақ құнарлылығы және су ресурстарының тапшылығы жағдайында органикалық агросекторды дамытудың жаңа тәсілдеріне аударылды.
Қазақстан Ұлттық ғылым академиясының Президенті Ақылбек Күрішбаев өз сөзінде елдің стратегиялық бағыты – биологиялық және тұрақты егіншілікке көшу екенін атап өтті. Оның айтуынша, қуаңшылыққа, тұздылыққа және температуралық өзгерістерге төзімді жаңа дақылдарды ( teff, тары, полба, тритикале, камут, көпжылдық бидай, сорго, чиа ) кеңінен енгізу азық-түлік қауіпсіздігін күшейтеді және экспорттық әлеуетті арттырады.
«ҚазЕжӨШҒЗИ» ЖШС Басқарма төрағасы Шолпан Бастаубаева Қазақстандағы селекциялық ғылымның қазіргі жағдайына тоқталып, саланы жаңғыртудың негізгі бағыттарын ұсынды. Ол геномды редакциялау, маркерлік технологиялар, цифрлық фенотиптеу және жеделдетілген селекция әдістерін енгізу қажеттігін атап өтті. Сондай-ақ селекция, генетика, биоинформатика және IT салаларында жаңа буын мамандарын даярлау – саланың болашағы үшін шешуші фактор.
Көрме барысында ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу, органикалық жемшөп өндірісі, табиғи экстракттар мен функционалды тағам өнімдерін шығару бағыттары талқыланды. Ұлттық тағамдарды – қымыз, шұбат, құрт, қазы және шұжық өнімдерін – халықаралық нарықта танымал брендке айналдыру мүмкіндігі де ерекше назарға ілікті.
Іс-шара аясында Айман Омарованың ғылыми еңбегі жоғары бағаланып, оған екі беделді марапат табысталды. Оның бірі –әйел ғалымдарды қолдауға арналған Наиля Базанова атындағы алғашқы сыйлық, екіншісі – Қазақстан Республикасы Президентінің 2025 жылғы 21 қазандағы Жарлығымен берілген «Ерен еңбегі үшін» медалі.
Бизнес, ғылым және мемлекеттің күш біріктіруі Қазақстанға органикалық ауыл шаруашылығы бойынша өңірлік көшбасшы болуға және экологиялық таза өнімдер экспортын ұлғайтуға кең мүмкіндік ашып отыр.
